شقایق طاهری
تومی اونگرر (Tomi Ungerer) در ۲۸ نوامبر ۱۹۳۱ در استراسبورگ- فرانسه، به دنیا آمد و در ۹ فوریه ۲۰۱۹ در کورک- ایرلند، درگذشت. او نویسنده، تصویرگر و هنرمندی چندوجهی بود که آثاری در زمینههای مختلف، از جمله ادبیات کودکان، طنز اجتماعی و موضوعات بزرگسالان منتشر کرد. سبک منحصربهفرد و خلاقیت بینظیرش، او را به یکی از چهرههای برجسته در دنیای هنر تبدیل کرد. او به خاطر طنزهای اجتماعی تند و قصارهای شوخ طبعانه معروف بود. اونگرر همچنین به عنوان یک کاریکاتوریست و طراح پوسترهای سیاسی و پوستر فیلم مشهور است. او در دوران کودکی تحت تأثیر اشغال آلزاس توسط آلمان نازی قرار گرفت که این تجربه، تأثیر عمیقی بر آثار او داشت. در سال ۱۹۵۷، یک سال پس از مهاجرت به ایالات متحده، انتشارات هارپر اند رو (Harper & Row) اولین کتاب کودکانه او با عنوان، خانواده ملوپس پرواز میکنند (The Mellops Go Flying – 1957) را منتشر نمود که با استقبال زیادی مواجه شد و سپس کتاب دوم او، خانواده ملوپس به دنبال گنج میروند( The Mellops Go Diving for Treasure-1957) را منتشر کرد؛ تا اوایل دهه ۱۹۶۰، او حداقل ده کتاب تصویری کودکانه با همکاری انتشارات هارپر خلق کرده بود و کتابهایی از نویسندگان دیگر را تصویرگری کرده بود.
او همچنین در دهه ۱۹۶۰ برای نشریاتی مانند نیویورک تایمز، اسکوایر، لایف و ویلیج وویس تصویرسازی میکرد و در تلویزیون فعالیت داشت. در این دوره، او شروع به خلق پوسترهایی کرد که جنگ ویتنام را محکوم میکردند. با این وصف، انتشار آثار با محتوای بزرگسالانه باعث شد کتابهای کودکان او در آمریکا ممنوع شود و او در سال ۱۹۷۱ به کانادا و سپس به ایرلند نقل مکان کرد. اونگرر پس از انتشار کتاب آلومِت: یک افسانه (Allumette: A Fable-1974) در سال 1974 نوشتن کتاب برای کودکان را متوقف کرد و به جای آن بر کتابهای بزرگسالان تمرکز کرد که بسیاری از آنها به موضوعاتی مانند جنسیت میپرداختند. او سرانجام در سال ۱۹۹۸ با کتاب فلیکس (Flix-1998) به ادبیات کودکان بازگشت.)این کتاب ابتدا در سال 1997 توسط دیوژن ورلاگ (Diogenes Verlag) در زوریخ و سپس در سال 1998 توسط شرکت تومی رابرتس راینهارت (Rinehart Roberts)در ایالات متحده منتشر شد.)
اونگرر بسیاری از دستنوشتهها و آثار هنری مربوط به کتابهای کودکان اولیهاش را به مجموعه تحقیقات ادبیات کودکان در کتابخانه آزاد فیلادلفیا اهدا کرد. در سال ۲۰۰۷ موزهای به نام او در استراسبورگ(شهر زادگاهش) افتتاح شد که به زندگی و آثارش اختصاص دارد و شامل هزاران اثر هنری، اشیاء و مجسمههای اوست. در سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶، کونستهاوس زوریخ (Kunsthaus Zürich) و موزه فولکوانگ (Museum Folkwang) در اسن نمایشگاه بزرگی را به آثار هنری اونگرر، بهویژه کلاژهای او اختصاص دادند.
تومی انگرر، علاوه بر نویسندگی و تصویرگری، در زمینههای مجسمهسازی و تبلیغات نیز فعالیت داشت. او همچنین در کمپینهای بشردوستانهای مانند عفو بینالملل و گزارشگران بدون مرز شرکت میکرد و توسط شورای اروپا به عنوان سفیر حسن نیت برای حقوق کودکان و آموزش منصوب شده بود. تومی اونگرر، هنرمند و نویسنده فرانسوی، بیش از ۱۴۰ کتاب در ژانرهای مختلف، از جمله کتابهای کودکان، بزرگسالان، فانتزی و خودزندگینامه منتشر کرده است.
آثار برجسته در ادبیات کودکان:
سه دزد (The Three Robbers-1961): داستانی درباره سه دزد که در جستجوی طلا هستند و در نهایت به دوستی و ارزشهای انسانی پی میبرند.
مرد ماه(Moon Man-1967) : روایتی طنزآمیز از مردی که از ماه به زمین میآید و با دنیای انسانها آشنا میشود.
اتو (Otto: Autobiography of a Teddy Bear-1999) : زندگی یک خرس عروسکی در طول جنگ جهانی دوم و تلاش او برای یافتن صاحبش.
این کتابها به بیش از ۳۰ زبان ترجمه شده و تأثیر عمیقی بر ادبیات کودکان گذاشتهاند.
جوایز و افتخارات:
۱۹۹۸:دریافت جایزه هانس کریستین اندرسن برای تصویرگری (Hans Christian Andersen Prize for children’s literature)
1999: دریافت جایزه فرهنگ اروپا (European Prize for Culture)
۲۰۱۳:دریافت نشان ملی شایستگی (Commandeur de l’Ordre National du Mérite) از فرانسه.
2017: دریافت جایزه کتاب باواریا (Bayerischer Buchpreis)
۲۰۱۸: ارتقا به مقام فرماندهی لژیون دونور فرانسه(Légion d’Honneur)
اقتباسهای سینمایی
تومی اونگرر، علاوه بر فعالیتهای هنری و نویسندگی، آثار متعددی را به صورت فیلم و سریالهای تلویزیونی ارائه داده است. جدیدترین مورد، سریال انیمیشنی ۱۳ قسمتی فلیکس (Flix) است که به تازگی در کانال کودکان RTE در ایرلند منتشر شده است.
همچنین، مستند، دور به اندازه کافی دور نیست: داستان تومی اونگرر(Far Out Isn’t Far Enough: The Tomi Ungerer Story-2012) به کارگردانی برد برنشتین، زندگی و کارهای تومی اونگرر را با استفاده از انیمیشنهای جذاب و مصاحبههای متعددی با خود تومی و همکارانش به تصویر میکشد. این فیلم در جشنواره بینالمللی فیلم پالم اسپرینگز ۲۰۱۳ به نمایش درآمد.
فیلمها:
چهار فیلم کوتاه با انیماتور افسانهای چک، ژان دیتش (Gene Deitch)برای وستون وودز(Weston Woods):
1- سه دزد (The Three Robbers-1972) 2- مرد ماه (Moon Man-1981) 3-کلاه (The Hat-1982) 4- هیولای آقای راسین (The Beast of Monsieur Racine-1971)
دو اقتباس بلند با اشتفان شش (Stephan Schesch) :
1- سه دزد (The Three Robbers-2007) 2- مرد ماه (Moon Man-2012)
و یک سریال تلویزیونی 13 قسمتی با پیکتور پروداکشنز(Pictor Productions):
1- فلیکس (Flix-2023)
آثار تومی اونگرر به خاطر جسارت، خلاقیت و توانایی در به چالش کشیدن هنجارهای اجتماعی شناخته میشوند. کتابهای او نهتنها برای کودکان جذاب هستند، بلکه بزرگترها را نیز به تفکر وامیدارند. تأثیر تومی اونگرر بر دنیای تصویرسازی و ادبیات کودکان همچنان پابرجاست و آثارش نسلهای مختلف را تحت تأثیر قرار داده است.
لینک سایت تصویرگر: https://www.tomiungerer.com
منابع:
- https://www.tomiungerer.com/
- https://de.wikipedia.org/wiki/Tomi_Ungerer
- https://www.buchreport.de/news/tomi-ungerer-erhaelt-den-ehrenpreis-des-bayerischen-ministerpraesidenten/
- https://www.kinderundjugendmedien.de/nachrichten/sonstiges/2151-bayerischer-buchpreis-2017-fuer-tomi-ungerer
- https://www.diogenes.ch/foreign-rights/news.html?detail=honorary-prize-of-the-bayerische-buchpreis-2017–96eaeffb-9357-4c29-b6b1-17c73fd4bd6c
